ಕುಂಭಕೋಣಂ ಗಟಾರಗಳಿಗೂ ಬಂತು ‘ಬಂಡಿಕೂಟ್’: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ? 
ಪಾಸಿಟಿವ್

ಕುಂಭಕೋಣಂ ಗಟಾರಗಳಿಗೂ ಬಂತು ‘ಬಂಡಿಕೂಟ್’: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ? 

ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಕುಂಭಕೋಣಂನ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಳಚರಂಡಿಗೆ ಇಳಿದು ಮಲ ಮೂತ್ರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮೇಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ‘ಬಂಡಿಕೂಟ್‌’ ಹೆಸರಿನ ಯಂತ್ರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. 

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಪಟ್ಟಣ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಎಂಬ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ಅಮಾನವೀಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ ಹಾಡಲು ಹೊರಟಿದೆ. ಕೇರಳ ನಂತರ ಈಗ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸರದಿ. ಪೌರ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಳಚರಂಡಿಗಿಳಿದು, ಮನುಷ್ಯರ ಮಲಮೂತ್ರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸರಕಾರಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕಿನ್ನು ಕುಂಭಕೋಣಂನಲ್ಲಿ ‘ಬಂಡಿಕೂಟ್‌’ ಹೆಸರಿನ ರೋಬೋಟಿಕ್‌ ಯಂತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗಲಿದೆ. 

ಇಂದಿಗೂ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು, ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ನಂತರವೂ ಸಹಸ್ರಾರು ಜನ ಇದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿ ಆಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕೆಲಸದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ನಗರ, ಪಟ್ಟಣಗಳ ಕೊಳೆಚೆ ನೀರು, ಮಲ ಮೂತ್ರವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಾಗಿಸುವ ಗಟಾರಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯಬೇಕು. ಅದರೊಳಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೊಳೆಚೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೈಯಿಂದಲೇ ತೆಗೆದು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು.

ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮಲ ಮೂತ್ರ ಕೊಳಚೆ ಕೆಸರಿನ ಜತೆಗೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ಒಳಚರಂಡಿಗಳ ಒಳಗೆ ಪ್ರಾಣ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಿದೆ. ಇದು ಅನಾಗರಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಕೆಲಸವೂ ಹೌದು. ಆದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳಾಗಿ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ, ನಗರ ಸಭೆ, ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಇದ್ಯಾವುದೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಸರಕಾರದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50,000ಕ್ಕೂ ಜನ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಕೆಲಸ ಅಮಾನವೀಯವಾದದ್ದು ಎಂದು ಮನಗಂಡಿರುವ ಕೆಲವು ನಗರ, ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿವೆ. ಈಗ ಈ ಸಾಲಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದೇಗುಲಗಳ ಪಟ್ಟಣ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಕೂಡ ಈಗ ಸೇರಿದೆ. ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ‘ಬಂಡಿಕೂಟ್‌’ ಹೆಸರಿನ ರೋಬೋಟ್‌ಅನ್ನು ಅವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ರೋಬೋಟ್‌ನಂತೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು ಕೇರಳ ಮೂಲದ ‘ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ ಜೆನ್‌ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಇನೋವೇಷನ್ಸ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌’ ಎಂಬ ಕಂಪನಿ. ಈ ಕಂಪನಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷವೇ ಈ ರೋಬೋಟ್‌ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.

ಹೇಗಿದೆ ಒಳಚರಂಡಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ರೋಬೋಟ್‌:

ಗಟಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಬಂಡಿಕೂಟ್‌ ರೊಬೋಟ್‌ (ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ)
ಗಟಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಬಂಡಿಕೂಟ್‌ ರೊಬೋಟ್‌ (ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ)

ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿರುವುದು 20ರ ಆಸುಪಾಸಿನ 9 ಯುಜನರ ಗುಂಪು. ಒಂದು ಮೀಟರ್‌ ಉದ್ದ ಇರುವ ಈ ರೋಬೋಟ್‌ಅನ್ನು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಮಾನವನ ಕೈಯಂತಿರುವ 4 ಅಂಗಗಳು ಈ ರೋಬೋಟ್‌ಗಿವೆ. ಈ ಅಂಗಗಳಿಂದ ರೊಬೋಟ್‌ ಒಳಚರಂಡಿಯಲ್ಲಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೊರತೆಗೆದು ತನ್ನ ಬಳಿಯೇ ಇರುವ ಬಕೆಟ್‌ಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಬೋಟ್‌ಗೆ ವೈಫೈ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಪ್ಯಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾನವನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಈ ರೋಬೋಟ್‌ ಮನುಷ್ಯರು ಗಟಾರಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯುವ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದೆ. ಕೇವಲ 3 ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು 9 ಜನ ಯುವ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೇ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಿಆರ್‌ಎಸ್‌ (ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ ಸೋಷಿಯಲ್‌ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಲಿಟಿ) ಅಡಿನಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಆಯಿಲ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ‘ಬಂಡಿಕೂಟ್‌’ಅನ್ನು ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಕುಂಭಕೋಣಂ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5,000 ಮ್ಯಾನ್‌ಹೋಲ್‌ಗಳಿವೆ. ಈ ಮ್ಯಾನ್‌ಹೋಲ್‌ಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಿರುತ್ತದೆ. ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ ಬಳಿ ಇರುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಂದ ತಿಂಗಳೊಂದಕ್ಕೆ 400ರಿಂದ 500 ಮ್ಯಾನ್‌ಹೋಲ್‌ಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜತೆಗೆ ಈ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಮಾನವರೂ ಕೂಡ ಗಟಾರದೊಳಗೆ ಇಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇಂಡಿಯನ್‌ ಆಯಿಲ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ಬಂಡಿಕೂಟ್‌ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳು:

ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ
ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ
/scroll.in 

ಸರಕಾರವೇ 2017ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 53,236 ಜನ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 28,796 ಜನ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಗಟಾರಗಳಿಗೆ ಇಳಿದು ಮಲ ಮೂತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1993ರಲ್ಲೇ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಕೆಲಸ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ ಸರಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಪೌರ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 8,016 ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ 6,643, ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ 146 ಕಾರ್ಮಿಕರು ನಿತ್ಯ ಗಟಾರಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿವುದನ್ನು ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ದೇಶದ 600 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪೈಕಿ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತಿರುವುದು 121 ಜಿಲ್ಲೆಗಳದ್ದಷ್ಟೇ. ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತರೆ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇದರ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲಗೆಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಿಕ್ಕರೂ ಕೂಡ ಇವು ನಿಖರವಾದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾಯ್ದೆ 2013ರಲ್ಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೂ ಕೂಡ ಇನ್ನೂ ಗಟಾರಗಳಿಗಿಳಿದು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. 1995ರಿಂದ 2016ರವರೆಗೂ ಸರಿ ಸುಮಾರು 1,500 ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಳಚರಂಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವೇಳೆ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಕೂಡ 15,000 ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. 2008ರಿಂದ 2016ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ 60 ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಾಚಾರಿಯಂತಹ ಅಮಾನವೀಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಲವಾರು ನಗರಗಳು ಒಳಚರಂಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೂ ಕೂಡ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಗಟಾರಗಳ ಒಳಗಿಳಿದು ಸ್ವಚ್ಛಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಂಪನಿಯೇ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಬೇಕಿದೆಯೋ? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.