ಮುಷರಫ್‌ ಇಲ್ಲದ ‘ಪಾಕ್‌ ಚುನಾವಣೆ’; ಇದು ಮಿಲಿಟಿರಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ನಡೆದು ಬಂದ ಹಾದಿ
ವಿದೇಶ

ಮುಷರಫ್‌ ಇಲ್ಲದ ‘ಪಾಕ್‌ ಚುನಾವಣೆ’; ಇದು ಮಿಲಿಟಿರಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ನಡೆದು ಬಂದ ಹಾದಿ

ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಇಡೀ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಡಳಿತ ತಂದು, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇರಿದ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಡಳಿತಗಾರ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪರ್ವೇಜ್‌ ಮುಷರಫ್‌ಗೆ, ಇಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಇದೇ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ 25ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. 849 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು 11,855 ಜನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಡಳಿತಗಾರ ಪರ್ವೇಜ್‌ ಮುಷರಫ್‌ರ ಹೆಸರು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.

ಪರ್ವೇಜ್‌ ಮುಷರಫ್‌ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪೇಷಾವರ ಕೋರ್ಟ್ 2013ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು. ಮುಷರಫ್‌ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಲ್ಲುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು. ಆದ್ಯಾಗೂ ಕೂಡ ಮುಷರಫ್‌ ಈ ಬಾರಿಯ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನಾಮಪತ್ರವನ್ನು ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು.

ಈ ಸಂಬಂಧ ಮುಷರಫ್‌ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಷರಫ್‌ಗೆ ಶರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿ, ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಎಂದಿತ್ತು. ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಶರತ್ತಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮುಷರಫ್ ಜೂನ್ 13ರೊಳಗೆ ಪೇಷಾವರದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜಾರಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮುಷರಫ್‌ ಬರಲಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜಾರಾಗಲು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕಂಬ ಮುಷರಫ್‌ ಮನವಿಯನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಡೀ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದ ಮುಷರಫ್‌ರ ನಾಮಪತ್ರವೂ ಕೂಡ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗದೇ ಉಳಿಯುವಂತಾಗಿದೆ.

ದೆಹಲಿ ಮುಷರಫ್‌ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನ:

ಇಡೀ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರೂಪುರೇಷೆಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿ, ಮಿಲಿಟರಿ ಆಡಳಿತ ತಂದು, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮೆರೆದ ಪರ್ವೇಜ್‌ ಮುಷರಫ್‌ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ. 1943ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 11 ಮುಷರಫ್‌ರ ಜನ್ಮದಿನ. ಮುಷರಫ್‌ 4 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೊರೆತು, ಭಾರತ 2 ಭಾಗವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ರೂಪತಳೆಯಿತು. ಮುಷರಫ್‌ ಕುಟುಂಬ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ತರಳಿ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಯೂರಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮುಷರಫ್‌ ತಂದೆ, ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದು, ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಟರ್ಕಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. 1949ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮುಷರಫ್‌ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನೆರವೇರಿತು. ಮಷರಫ್‌ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದು 1957ರಲ್ಲಿ. ಲಾಹೋರ್‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಮುಷರಫ್‌ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಸೈನಿಕ ವೃತ್ತಿ:

ಅದು 1961ರ ಸಮಯ, 18 ವರ್ಷದ ಮುಷರಫ್‌ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹೆಸರಾಂತ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು. 1964ರ ವೇಳೆಗೆ ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮುಷರಫ್‌ಗೆ ಆರ್ಟಿಲರಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ 2ನೇ ದರ್ಜೆಯ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಹುದ್ದೆ ದೊರೆಯಿತು. ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್‌ರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.

ಮುಷರಫ್‌ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ.
ಮುಷರಫ್‌ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ.
ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ: ಟ್ವಿಟ್ಟರ್.ಕಾಂ

ಭಾರತ- ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಘರ್ಷಗಳು(1965-1971):

ಮುಷರಫ್‌ ಮೊದಲ ಯುದ್ಧದ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದು 2ನೇ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕದನದಲ್ಲಿ. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ಮುಷರಫ್‌ಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಶೌರ್ಯ ಪದಕವೂ ದೊರೆತಿತ್ತು. 1965ರ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ 1966ರಿಂದ 1972ರವರೆಗೆ ಮುಷರಫ್‌ ಸೈನ್ಯದ ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿ (ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಜಿ) ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಆರ್ಮಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಮೇಜರ್‌ ಹುದ್ದೆಗೇರಿದರು. 1971ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭಾರತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಜಿ ಕಮಾಂಡೋ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ನ ಕಂಪನಿ ಕಮಾಂಡರ್‌ ಆಗಿದ್ದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಭೂಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ನೌಕಾದಳಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಮುಷರಫ್‌ರನ್ನು ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

1965ರ ಯುದ್ಧದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೈನ್ಯ(ಸಾಂಧರ್ಬಿಕ ಚಿತ್ರ)
1965ರ ಯುದ್ಧದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೈನ್ಯ(ಸಾಂಧರ್ಬಿಕ ಚಿತ್ರ)

1974ರ ವೇಳೆಗೆ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ ಕರ್ನಲ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಮುಷರಫ್, 1978ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್‌ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. 1980ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಕಮಾಂಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟಾಫ್‌ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಓದಿದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲೇ ರಾಜಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲೇ ರಷ್ಯಾ ಪಡೆಗಳು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿದ್ದವು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತು ಹೋರಾಡಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್ ಯಾವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜಿಯಾ ಉಲ್‌-ಹಖ್‌, ಮುಷರಫ್‌ ಹಿಮಚ್ಛಾದಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾವೇ ಮುಷರಫ್‌ರನ್ನು ಸಿಯಾಚಿನ್‌ ಹಿಮ ಪ್ರದೇಶದ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಜಿ ಪಡೆಯ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಕಮಾಂಡರ್‌ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ನಂತರ 1990-91ರಲ್ಲಿ ಮಷರಫ್‌ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ ರಾಯಲ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ ಆಫ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಮೇಜರ್‌ ಜನರಲ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಿ.ಎಸ್‌.ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಶೋಕ್‌ ಮೆಹ್ತಾ ಕೂಡ ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಷರಫ್‌ರ ಸಹಪಾಠಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅಧ್ಯಯನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್‌ ಮಂಡಿಸಿದ ‘ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಮ್‌ರೇಸ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಇಂಡೋ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ ಸಬ್‌ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್‌’ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು.

ಸಾಂಧರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ.
ಸಾಂಧರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ.

1988-89ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಮುಷರಫ್‌ ಅಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆನಝೀರ್‌ ಬುಟ್ಟೋಗೆ ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಬುಟ್ಟೋ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 1993-95ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್‌ ಮೇಜರ್‌ ಜನರಲ್‌ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಸೈನ್ಯದ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಹುದ್ದೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆಫ್ಘನ್‌ ಸರಕಾರ ಉರುಳಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ ಸರಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪರವಾಗಿ ಆಫ್ಘನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. 1995ರಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಂಗ್ಲಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್‌ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಳಮಟ್ಟದ ಕೊನೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ.

ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ ಕದನದಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್:

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್‌ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸೈನಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಇಡೀ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತರು. 4 ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಸೈನಿಕ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಅವರದಾಯಿತು. ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ ಕದನದ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಯೂ ಕೂಡ ಮುಷರಫ್‌ರೇ ಅಗಿದ್ದರು. 1999ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸೈನಿಕರು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಒಳ ನುಸುಳುವಂತೆ ಮುಷರಫ್‌ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದರು. ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸೈಕರನ್ನು ಕಂಡ ಭಾರತ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾದಾಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನವಾಜ್‌ ಶರೀಫ್‌ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಶರೀಫ್‌ ತೀವ್ರ ಮುಜುಗರ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ನಂತರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ಮುಷರಫ್‌ ಮತ್ತು ಶರೀಫ್‌ ಮಧ್ಯೆ ಅಂತಃಕಲಹ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.

ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ ಕದನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಶರೀಫ್ ಮತ್ತು ಮುಷರಫ್.
ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ ಕದನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಶರೀಫ್ ಮತ್ತು ಮುಷರಫ್.

ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ:

ಅದೇ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್‌ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೈನ್ಯದ 50ನೇ ವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕರಾಚಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಮುಷರಫ್‌ ಇದ್ದ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಭೂಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಶರೀಫ್‌ ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದ ಮುಷರಫ್‌ರನ್ನು ಆ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಇಳಿಸಿ, ಕ್ವಾಜಾ ಜೈಬುದ್ದೀನ್‌ ಅನ್ನುವವರನ್ನು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಮುಷರಫ್‌ ಪರ ನಿಂತ ಸೈನಿಕರು ಶರೀಫ್‌ರನ್ನು ಗೃಹಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು.

ನಂತರದಲ್ಲಿ 1999ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 13ರಂದು ಮುಷರಫ್‌ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ದೇಶದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ವಹಿಸಿದರು. ತಿಂಗಳ 17ರಂದು ‘ದೇಶವನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆ ಆಳುತ್ತದೆ’ ಎಂದರು. ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಸಿಂಧುಗೊಳಿಸಿ, ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಹುದ್ದೆಗೇರಿದರು. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿರೋಧ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ದೇಶಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಕದ ಮುಷರಫ್‌ ತಮಗಿಷ್ಟ ಬಂದವರನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಮುಷರಫ್‌ಗೆ ಹತ್ತಿರದವರು ದೇಶದ ಚುಕಾಣಿ ಹಿಡಿದರು. ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರಾಜಕತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು.

2002ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ:

ಮುಷರಫ್‌ ಇಲ್ಲದ ‘ಪಾಕ್‌ ಚುನಾವಣೆ’; ಇದು ಮಿಲಿಟಿರಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ನಡೆದು ಬಂದ ಹಾದಿ

ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಂತೆ 2002ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್‌ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ತರುವುದು ಅವರ ಆಶಯ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸದ ಎಪಿಎಮ್‌ಎಲ್‌ ಪಕ್ಷ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತಾದರೂ ಬಹುಮತ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನಿತರ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಜತೆ ಮೈತ್ರಿ ಸರಕಾರ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಮುಷರಫ್‌ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಜಾಫರ್‌ಉಲ್ಲಾ ಖಾನ್‌ ಜಮಾಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಜಮಾಲಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮುಷರಫ್‌ಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದಾಗ ಚೌದರಿ ಸುಜಾಜ್‌ ಹುಸೇನ್‌ರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸಿದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಝೀಜ್‌ ಎಂಬುವವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಗೇರಿದರು. ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್‌ರ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳಿಗೆ ಅಝೀಜ್‌ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.

ಬೇರೆ ದೇಶಗಳತ್ತ:

2008ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಮುಷರಫ್‌, ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. 2010ರ ವೇಳೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ದೇಶದ ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರಧಾನಿಯ ಕೈಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಕೀಯದೊಳಗೆ ಮುಷರಫ್‌ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಮುಷರಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಕೊಲ್ಲುವುದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮುಷರಫ್‌ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಷರಫ್‌ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 2013ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬಂದಾಗ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮುಷರಫ್‌ರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದರು.

2013ರ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್.
2013ರ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್.

2013ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಆಶಯ ಮುಷರಫ್‌ಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 2007ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣದ ಮೇಲೆ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್‌ರನ್ನು ಗೃಹ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬೆನಝೀರ್‌ ಬುಟ್ಟೋ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮುಷರಫ್‌ ಮೇಲೆ ಕೇಸು ದಾಖಲಾಯಿತು. ಜತೆಗೆ ತನಿಖಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಕ್ಬರ್ ಬುಗ್ಟಿ ಕೊಲೆ ಕೇಸು ಕೂಡ ದಾಖಲಾಯಿತು. 2007ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲಾಲ್‌ ಮಸೀದಿ ದಾಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಷರಫ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕೇಸುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪೇಷಾವರದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮುಷರಫ್‌ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಂದೂ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿತು.

2014ರಲ್ಲಿ ಮುಷರಫ್‌ಗೆ ಜಾಮೀನು ದೊರೆತು, ಮುಷರಫ್‌ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಲು ಮುಕ್ತರಾದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳಿದ ಮುಷರಫ್‌ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 2017ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಯ ಕೋರ್ಟ್ ಬುಟ್ಟೋ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಷರಫ್‌ರನ್ನು ‘ಪಲಾಯನವಾದಿ’ ಎಂದು ಕರೆದು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿರುವ ಆತನ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿತು.

ಸದ್ಯ ಮುಷರಫ್‌ ದುಬೈನಲ್ಲೇ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟಕಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತರೆ, ಪರ್ವೇಜ್‌ ಮುಷರಫ್‌ಗೆ ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಜೀವಾವಧಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ದೊರೆಯಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಮುಷರಫ್‌ ದುಬೈನಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ದೂರದಿಂದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ, ತಾವೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪಕ್ಷ ಎಪಿಎಮ್‌ಎಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೂ ಕೂಡ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಂದು 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಗೃಹ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಿದ ಮುಷರಫ್‌, ಇಂದು ತಾವೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡಲಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.