ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ನಿರಾಸಕ್ತಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಾಪೂ ಪಾಠಗಳು
ದೇಶ

ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ನಿರಾಸಕ್ತಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಾಪೂ ಪಾಠಗಳು

ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.

2019ಕ್ಕೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯ 150ನೇ ಜಯಂತಿ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2ರಿಂದಲೇ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸರಕಾರ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಗಾಂಧಿ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಾಂಧಿ ಹಾಗೂ ಗಾಂಧಿ ತತ್ವಗಳ ಕಲಿಕೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಜನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಉತ್ತರ ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ.

ಭಾರತದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತೊಡಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 2017-19ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 796 ಮಾತ್ರ. 2015-16ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 3,840 ಇತ್ತು. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಫಿಲ್‌ ಪಡೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆ 51 ಇದ್ದರೆ, 69 ಮಂದಿ ಪಿ.ಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗದ (ಯುಜಿಸಿ) ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠಗಳಿಲ್ಲ. “ದೇಶದ ಯಾವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೂ ಕೂಡಾ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಯುಜಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.

ದೇಶದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠಗಳು ಹಾಗೂ ಗಾಂಧಿ ಹೆಸರಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಚಿಂತಾಜನಕವಾಗಿದೆ. ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಗುಜರಾತ್‌ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ, ವಾರಣಾಸಿಯ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಕಾಶಿ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ, ಚಂಡೀಗಡದ ಪಂಜಾಬ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠಗಳಿವೆ.

“ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಲಿತವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ದಾಖಲಾಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಅಕಡೆಮಿಕ್‌ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ಕೆಲವೇ ಮಂದಿ ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಗುಜರಾತ್‌ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಂಥ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ತತ್ವಗಳ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಿವೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಕುರಿತ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕೆಲಸಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಅವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಅಕಡೆಮಿಕ್‌ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವಿಲ್ಲ.

ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಶೋಧನಾರ್ಥಿಗಳು ಸಮಾಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ಕೋಮು ಸಂಘರ್ಷ, ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಂಥ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಐಐಟಿ ಹಾಗೂ ಐಐಎಂಗಳಲ್ಲಿ ‘ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ತತ್ವಗಳು’ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ತರಗತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತರಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

“ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ದಾಖಲಾಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರಾಶರಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಸೃಜನಶೀಲ ಕೆಲಸಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಂಥ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಂಶೋಧನಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರು.

“ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಬರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಉದ್ಯೋಗದ ಜತೆಗೆ ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅದೆಷ್ಟೋ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಈಗ ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ಇಲ್ಲದೆ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನೇ ಮುಚ್ಚುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.

ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯ ಈಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳು ಈಗ ಕೆಲಸ ಕೊಡಿಸುವ, ಸಂಬಳ ತರುವ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲ: ದಿ ಪ್ರಿಂಟ್