ಮೋದಿ & 27ನೇ ‘ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ’:  ಕಾಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಬಂದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ದೇಶ

ಮೋದಿ & 27ನೇ ‘ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ’: ಕಾಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಬಂದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

1999ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಇದೇ ರೀತಿ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡನೆಯಾಯಿತು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಂಡನೆಯಾದ ರೋಚಕ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಇದು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ.

ತೆಲುಗು ದೇಶಂ ಪಕ್ಷ (ಟಿಡಿಪಿ)ದ ಸಂಸದರು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ವಿರುದ್ಧ ಮಂಡಿಸಿದ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವೀಗ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಂಡನೆಯಾಗಿರುವ 27ನೇ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಇದು. ಸರಕಾರವೊಂದರೆ ಮೇಲೆ ಇರುವ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಲೋಕಸಭೆಯ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದರೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಕತೆಗಳು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವು ಹಾಲಿ ಸರಕಾರವೊಂದನ್ನು ಕೆಡವಲು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಸಂವಿಧಾನ ಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ. ಲೋಕಸಭೆಯ ಮೂರನೇ ಅವಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸರಿ ಸುಮಾರು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಎದುರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶವನ್ನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಆಳಿದ ಜವಹರ್‌ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ, ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ, ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ, ಪಿ. ವಿ. ನರಸಿಂಹ ರಾವ್, ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಮತ್ತು ಸದ್ಯ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮಂಡನೆಯಾಗಿವೆ.

ಇವರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸೇತರ ಸರಕಾರವನ್ನು 1977 ರಿಂದ 79ರವರೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮತಕ್ಕೆ ಹಾಕದೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಹುದ್ದೆ ತೊರೆದಿದ್ದರು. 1996ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿ 13 ದಿನಗಳ ಅಧಿಕಾರದ ನಂತರ ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಯಾಚನೆ ಮಾಡದೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ಬಿಸಾಕಿದ್ದರು.

ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯ ನಿಯಮ 198ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಬೇಕಾದರೆ ಕನಿಷ್ಟ 50 ಸದಸ್ಯರ ಸಹಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ಯತ್ನ 1961ರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಎರಡನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಅವಧಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡನೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 6 ಸಂಸದರು ಮಾತ್ರ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ಫೀಕರ್‌ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು.

ಸತತ ಮೂರು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ಯತ್ನಗಳೇ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ 1963ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮೊದಲ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡನೆಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದವರು ಜೆ. ಬಿ. ಕೃಪಲಾನಿ. ಮತಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಇದರಲ್ಲಿ ನೆಹರೂ ಗೆದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. “ಇದಾದ ನಂತರ 1964 ರಿಂದ 1966 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 5 ಬಾರಿ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು,” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಲೋಕಸಭೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಿಸಿ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ.

4ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ 1967 ರಿಂದ 1970ರವರೆಗಿನ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 6 ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮಂಡನೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಇದೇ ರೀತಿ 1971 ರಿಂದ 1977ರ ವರೆಗಿನ 5ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 4 ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮಂಡನೆಯಾಗಿದ್ದವು.

1973ರಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿಯೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಲಿಪ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅಲ್ಜೀರಿಯಾಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಶ್ಯಾಮ್‌ ನಂದನ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಮನವಿ ಮೇರೆಗೆ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡಿಸಿದ್ದ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯಿ ಬಸು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. 1980 ರಿಂದ 84ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಎದುರಿಸಿದ್ದರು. 1984ರಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಅವರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂತು. ಆಗ ಅವರು ಆರ್. ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ಅವರ ಜತೆಗೆ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದರು.

1999ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಇದೇ ರೀತಿ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡನೆಯಾಯಿತು. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಂಡನೆಯಾದ ರೋಚಕ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಈ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ 1 ಮತಗಳಿಂದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

2003ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಪರ 312 ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧ 186 ಮತಗಳು ಬಿದ್ದವು. ಇದಾದ ನಂತರ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಮಂಡನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಕಾರಣ ಪ್ರಮುಖ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಪಕ್ಷಗಳ ಶಾಸಕರ ಬಲ 50ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದೀಗ 16 ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರಾವ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ 50 ಸದಸ್ಯ ಬಲವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವಿಶ್ವಾಸ ಮಂಡನೆಗೆ ಬೇರೆ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಈ ಬಾರಿಯೂ ಟಿಡಿಪಿ ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ.