ಒಂದೆಡೆ ಶೋಷಣೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಮೆರವಣಿಗೆ; ಹೈದರಾಬಾದಲ್ಲಿ ಹೀಗೊಂದು ಆಚರಣೆ
ದೇಶ

ಒಂದೆಡೆ ಶೋಷಣೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಮೆರವಣಿಗೆ; ಹೈದರಾಬಾದಲ್ಲಿ ಹೀಗೊಂದು ಆಚರಣೆ

ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ, ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಈ ನಿದರ್ಶನ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ.

ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಶೋಷಣೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ನೀವು ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ದಿನಾಚರಣೆಯ ದಿನ ಚಿಕ್ಕೂರು ಬಾಲಾಜಿ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೆ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕ ದಲಿತರೊಬ್ಬರನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಾರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕ, ಸಿಎಸ್ ರಂಗರಾಜನ್ ಆದಿತ್ಯ ಪರಸ್ರಿ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ರಾಜಬೀದಿಯ ಮೂಲಕ ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವೂ ಒಂದು ಬಾರಿ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನಿದು ಪದ್ದತಿ:

ಸುಮಾರು 3000 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಪದ್ದತಿಗೆ ‘ಮುನಿ ವಾಹನ ಸೇವೆ’ ಎಂದು ಹೆಸರು.

ವೈದಿಕ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮೂಲಕ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಬರುವ ಕೆಳ ವರ್ಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕ ತನ್ನ ಬುಜದ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಇಡೀ ರಾಜಬೀದಿ ಸುತ್ತಾಡಿ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭ ಗುಡಿಗೆ ಬಂದು ಅ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದಲಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಅರ್ಚಕ.
ದಲಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಅರ್ಚಕ.
ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ: ಒನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ

ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವ ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳ ಮೇಲಾಟವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತರುವುದು ಈ ಆಚರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶ. ಈ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಮೇಲ್ಜಾತಿ - ಕೆಳಜಾತಿ ಎಂಬ ಬೇಧ - ಭಾವ ದೂರಾಗಿ ಸಮಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಅಂಗವಾಗಿಯೂ ಈ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುನಿ ವಾಹನ ಸೇವೆ ಆಚರಣೆಯು ಜನರ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ನಾವು ಮಾನವನ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ ವೈಷ್ಣವ ಸಂತ ರಾಮನಚಾರ್ಯರ 1000 ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಆಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ತೆಲಂಗಾಣ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ರಂಗರಾಜನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಆಚರಣೆಯ ಹುಟ್ಟು?:

ಕಾವೇರಿ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀರಂಗಂನ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ದೇವಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಈ ಆಚರಣೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿನ ವೈಷ್ಣವ ಪೂಜಾರಿ ಲೋಕಾ ಸರಂಗ ತನ್ನ ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪಾನಾರ್ ಸಮುದಾಯದ ಯುವಕನನ್ನು ಅರ್ಚಕರು ಕರೆದೊಯ್ದಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಇಡೀ ಹಿಂದುಳಿದ, ದಲಿತ ದಮನಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು, ಎಂಬ ಆಶಯದ ಈ ಆಚರಣೆಯ ನಡುವೆಯೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ದಮನಿತರ ಮೇಲೆ ಉನಾ ಮಾದರಿಯ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಮುದಾಯಗಳಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಲವು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆಯಾದರೂ, ದಲಿತ, ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕೃತ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮದ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಹಪಹಪಿ ಯಾವ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲ. ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃತ್ವ ಮಾತ್ರ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಬೇಡಿಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ಡಾ. ಬಿ ಆರ್‌ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ ಸಮಸಮಾಜದ ಕಲ್ಪನೆ ಸಾಕಾರವಾಗಬೇಕಿದೆ.