ಸಿಎಂ ಒಡೆತನದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಉಳಿದವರಿಗೆ ಸುಣ್ಣ: ಇದು ಕೆಸಿಆರ್ ‘ಜಾಹೀರಾತು ಹಗರಣ’!
ಮೀಡಿಯಾ 2.0

ಸಿಎಂ ಒಡೆತನದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಉಳಿದವರಿಗೆ ಸುಣ್ಣ: ಇದು ಕೆಸಿಆರ್ ‘ಜಾಹೀರಾತು ಹಗರಣ’!

ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಧಿಕಾರವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಒಡೆತನದ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಏನೇನು ಮಾಡಬಹುದು? ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. 

ಕುಟುಂಬದ ‘ಯಜಮಾನ’ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ವಾಹಿನಿಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿವೆ. ಹೀಗಾದಾಗ ಸಹಜವಾಗಿ ಏನಾಗಬಹುದೋ ಅದು ಇಲ್ಲೂ ನಡೆದಿದೆ. ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರಾವ್ ಕುಟುಂಬದ ‘ಜಾಹೀರಾತು ಹಗರಣ’ದ ಕಥೆ ಇದು.

‘ನಮಸ್ತೇ ತೆಲಂಗಾಣ’ದಿಂದ ‘ಟಿನ್ಯೂಸ್‌’ವರೆಗೆ:

ರಾವ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅವರ ಅಧಿಕಾರವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ‘ಜಾಹೀರಾತು’ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂದಾಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗ, ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಸಂಘರ್ಷ ಅಥವಾ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ; ಹೇಗಾದರೂ ಕರೆದುಕೊಳ್ಳಿ; ನಿಮಗೆ ಬಿಟ್ಟದ್ದು.

ಮುದ್ರಣ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಕೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರಾವ್ ಕುಟುಂಬ ಕಾಲಿಟ್ಟದ್ದು 2011ರಲ್ಲಿ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತೆಲಂಗಾಣ ಹೋರಾಟ ಕಾವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ದಿನಗಳವು. ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡಲು ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಪತ್ರಿಕೆಯೇ ‘ನಮಸ್ತೇ ತೆಲಂಗಾಣ’.

ಹೋರಾಟದ ಕಟ್ಟಾಳು ಕೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರಾವ್ ಪುತ್ರ ಕೆ. ಟಿ.ರಾಮರಾವ್ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆಡಳಿತ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ‘ತೆಲಂಗಾಣ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌’ನ ಆರಂಭಿಕ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರು. ಪತ್ರಿಕೆ ಆರಂಭಗೊಂಡ ನಂತರ ತೆಲಂಗಾಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ, ತಂದೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ತಾವೂ ಸಚಿವರಾದ ಬಳಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಹೊರ ಬಿದ್ದರು ರಾಮರಾವ್. ಆಗ ಅವರ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಪತ್ನಿ ಶೈಲಿನಿ ಕಲ್ವಕುಂಟಲ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಸ್ಥ ದಾಮೋದರ್‌ ರಾವ್ ದಿವಕೊಂಡ ಬಂದು ಕುಳಿತರು. ಸದ್ಯ ಅವರಿನ್ನೂ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆ 2016ರಲ್ಲಿ ‘ತೆಲಂಗಾಣ ಟುಡೆ’ ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಿತು.

ಇನ್ನು ‘ಟಿನ್ಯೂಸ್‌’ ಸುದ್ದಿವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಕೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ ರಾವ್‌ ಅವರೇ ಹುಟ್ಟಹಾಕಿದ್ದರು. 2010, ಜನವರಿ 12ರಂದು ದಾಮೋದರ್‌ ರಾವ್ ದಿವಕೊಂಡ, ಗಂದ್ರ ಮೋಹನ್‌ ರಾವ್, ಸಂತೋಷ್‌ ಕುಮಾರ್ ಜೊಗಿನ್‌ಪಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿ ಕೆಸಿಆರ್ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಮಗನ ದಾರಿ ಅನುಸರಿಸಿ ಅವರು ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದರು. ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜೊಗಿನ್‌ಪಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು; ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ದಿವಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಮೋಹನ್ ರಾವ್, ಕೆಸಿಆರ್ ಹೊರಬಿದ್ದ ನಂತರವೂ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರು. ಕುಟುಂಬದವರು ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೂ ಇದು ‘ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ವಾಹಿನಿ’ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದೆ.

ಆರ್‌ಟಿಐ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ ಸತ್ಯಗಳು:

ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿರುವಾಗ, ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ‘ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ’ಯಿಂದ ಆರ್‌ಟಿಐ ಮೂಲಕ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೆ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರಾವ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟು ಹಣ ಜಾಹೀರಾತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದವರಿಗೆ ಕಲ್ಲು, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಣ್ಣು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಸಿಎಂ ಒಡೆತನದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಉಳಿದವರಿಗೆ ಸುಣ್ಣ: ಇದು ಕೆಸಿಆರ್ ‘ಜಾಹೀರಾತು ಹಗರಣ’!

ನಮಸ್ತೇ ತೆಲಂಗಾಣಕ್ಕೆ 2016-17 ರಿಂದ 2017-18ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 387.4 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೌಲ್ಯದ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 2016-17ರಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಜಾಹೀರಾತಿಗಾಗಿ ಕೇವಲ 2.6 ಕೋಟಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ನಮಸ್ತೇ ತೆಲಂಗಾಣ 2017-18ರಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 12.8 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ತೆಲಂಗಾಣ ಟುಡೇಗಂತೂ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದ ಶೇಕಡಾ 1,749.2 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಸಂದಾಯವಾಗಿದೆ. 2016-17ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಡೆದಿದ್ದ ಹಣ 4.7 ಲಕ್ಷ, ಅದೇ 2017-18ರಲ್ಲಿ 87.3 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಜೇಬಿಗಿಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ 26.35 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 13.69 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಣ ಕೇವಲ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ ರಾವ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಡೆತನದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಕೇವಲ ಎರಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪಾಲಾಗಿದೆ. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಇವೆರಡೂ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲ!

ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ಕಥೆ:

ಪೇಪರ್‌ಗೆ ಹಣ ಹರಿದು ಹೋದ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಕೆಸಿಆರ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಟಿವಿಗಳಿಗೂ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಹಣ ಪ್ರವಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಿದಿದೆ. ತೆಲುಗು ವಾಹಿನಿಗಳ ಟಿಆರ್‌ಪಿ (ಮೂಲ: ಬಾರ್ಕ್‌) ತೆಗೆದು ನೋಡಿದರೆ ಟಿವಿ9 ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಎನ್‌ಟಿವಿ, ವಿ6, ಟಿವಿ5 ನಂತರ ‘ಟಿನ್ಯೂಸ್‌’ ವಾಹಿನಿಗಳು ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ ನೀಡಲಾದ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಹಣ ಮಾತ್ರ ಈ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.

ಸಿಎಂ ಒಡೆತನದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಉಳಿದವರಿಗೆ ಸುಣ್ಣ: ಇದು ಕೆಸಿಆರ್ ‘ಜಾಹೀರಾತು ಹಗರಣ’!
ಸಿಎಂ ಒಡೆತನದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಉಳಿದವರಿಗೆ ಸುಣ್ಣ: ಇದು ಕೆಸಿಆರ್ ‘ಜಾಹೀರಾತು ಹಗರಣ’!

ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರಾವ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಟಿನ್ಯೂಸ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಟಿನ್ಯೂಸ್‌ಗೆ 2017-18ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 2,094 ಜಾಹೀರಾತು ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ 2.19 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿ6 ವಾಹಿನಿ ಇದೆ. ಇದು ಉದ್ಯಮಿ (ವಿಸಾಖ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ ಲಿ.) ಮತ್ತು ಟಿಆರ್‌ಎಸ್ ಶಾಸಕ ವಿವೇಕಾನಂದ ಗದ್ದಂ ಅವರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ.

ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಈಟಿವಿಗೆ, ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ವಾಹಿನಿಗಳು ಸೇರಿ ಕೇವಲ 1.59 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಾಗೂ ನಂಬರ್‌ ವನ್ ವಾಹಿನಿ ಟಿವಿ9ಗೆ (ಟಿವಿ9 ಮತ್ತು ಟಿವಿ1) 1.66 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಣದ ಜಾಹೀರಾತನ್ನಷ್ಟೇ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಈಟಿವಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲೇನೂ ಅಲ್ಲ. ತನಗೆ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಈಟಿವಿಯ ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ಈನಾಡು’ ಕೋರ್ಟ್‌ ಮೊರೆ ಹೋಗಿತ್ತು. 1979ರಲ್ಲಿ ಚನ್ನಾರೆಡ್ಡಿ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಜಶೇಖರ್‌ ರೆಡ್ಡಿ ಸರಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಕಡಿಮೆ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ದೂರನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಂತರವೂ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸುಣ್ಣ ನೀತಿಯನ್ನು ತೆಲಂಗಾಣ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ ರಾವ್ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದವರು ಸ್ವಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಡದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಕ್ಕದ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಈ ಜಾಹೀರಾತು ಹಗರಣ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ: ದಿ ವೈರ್, ದಿ ಹೂಟ್.