samachara
www.samachara.com
‘ಸಚಿವ ಪುಟ್ಟರಾಜುರಿಂದ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ರಕ್ಷಿಸಿ’: ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಣೆಕಟ್ಟು
COVER STORY

‘ಸಚಿವ ಪುಟ್ಟರಾಜುರಿಂದ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ರಕ್ಷಿಸಿ’: ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಕೆ.ಆರ್‌.ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಒಡೆದು ಹೋದರೆ ಮುಂದೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಅನಾಹುತವನ್ನು ಊಹಿಸುವುದೂ ಸಹ ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಒಂದು ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಸರಕಾರ ದಿವ್ಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಅಶೋಕ್ ಎಂ ಭದ್ರಾವತಿ

ಅಶೋಕ್ ಎಂ ಭದ್ರಾವತಿ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಗ್ನೇಯ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಬೆಲೊ ಹೊರಿಜಾಂಟೆ ನಗರದ ಬಳಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯೊಂದು ಒಡೆದುಹೋಗಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮ 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರೆ, ಸುಮಾರು 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು ಅವರ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆದಿದೆ.

ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದಿರಿನ ಅತಿಯಾದ ಹೂಳು ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಒಡೆದುಹೋಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕೆಸರು ಪ್ರವಾಹೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶದ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಿದೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಡಿರುವ ವರದಿ.

ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಡೆದುಹೋಗಿರುವ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೂ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೂ ಹೆಚ್ಚೇನು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಮಿತಿಮೀರಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬ್ರಿಜಿಲ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಮೊನ್ನೆ ಒಡೆದು ಹೋಗಿದೆ, ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಸುತ್ತಲು ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರ ಇತಿಶ್ರೀ ಹಾಡದಿದ್ದರೆ ಇಂದಲ್ಲ ನಾಳೆ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ಗೂ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಹುದು.

ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ಗೆ ಕಂಟಕ:

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ಜೀವನದಿ. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 1910ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕನ್ನಂಬಾಡಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿ 1932ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೆಮ್ಮೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ, ರಾಮನಗರ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚಾಮರಾಜ ನಗರಕ್ಕೂ ಕಾವೇರಿಯಿಂದ ನೀರು ಹರಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರನ್ನು ನಂಬಿ 1.5 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹತ್ತಾರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ಕಾವೇರಿಯೇ ಜೀವನಾಡಿ.

ಇಂತಿಪ್ಪ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಒಡೆದು ಹೋದರೆ ಮುಂದೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಅನಾಹುತವನ್ನು ಊಹಿಸುವುದೂ ಸಹ ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಒಂದು ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದೆ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಜಲಾಶಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ರಮ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ.

ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ-1952ರ ಪ್ರಕಾರ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಜಮೀನು ಇರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಸುಮಾರು 20 ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೇ ಇಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಕ್ರಮ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ದುರಂತ.

200-300 ಅಡಿ ಆಳದವರೆಗಿನ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಬೇಬಿ ಬೆಟ್ಟ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿದೆ. ಬೇಬಿ ಬೆಟ್ಟದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ 40 ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೆ. ಆರ್. ನಗರ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಅಕ್ರಮ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

400 ಅಡಿಯವರೆಗೆ ಕಲ್ಲು ಕೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಭೂ ಆಳದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹರಿದು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಚನೆ ಪ್ರಕಾರ ಮೇಲುಕೋಟೆ ಮೈಸೂರು ಹಾಗೂ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಭೂ ಗರ್ಭದ ಒಂದೇ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೂ ಈ ಬಂಡೆಯೇ ಆಧಾರ.

ನವೆಂಬರ್ 13, 2018ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಿಸಿದ ಸಿಡಿಮದ್ದಿನ ಶಬ್ಧ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಭೂ ಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಭೂ ಕಂಪನವಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಅದುರುವ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಭೂ ಗರ್ಭದ ಬಂಡೆ ಕೊಂಚ ಅಲುಗಾಡಿದರೂ ಇಡೀ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನೆಲಸಮವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು 'ಸಮಾಚಾರ'ದೊಂದಿಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಕಾವೇರಿ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಉಳಿಸಿ ಜನಾಂದೋಲನ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯ ರವೀಂದ್ರ ಕುರ್ಕೇಹಳ್ಳಿ.

ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೆ 87 ವರ್ಷವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ 38 ಕೋಟಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೆ ತೇಪೆ ಹಚ್ಚುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಮುಂಚಿನಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಳು ನದಿಯ ಪಾಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 50 ಟಿಎಂಸಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 5 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯೇ ವರದಿ ನೀಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಳಿದೆ ಎಂದು ಈವರೆಗೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿತ್ತಾದರೂ ವರದಿ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಸರಕಾರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಟೆಂಡರ್ ಕರೆದು ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತ್ತಾದರೂ ಅದು ಸಹ ಈವರೆಗೆ ಈಡೇರಿಲ್ಲ.

ಹೂಳು ತುಂಬಿರುವ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ.
ಹೂಳು ತುಂಬಿರುವ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ.

ಒಂದೆಡೆ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಸಧೃಡತೆಗೆ ಹೂಳು ಪರೀಕ್ಷೆ ಒಡ್ಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಹಾಗೂ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಇತಿಶ್ರೀ ಹಾಡದಿದ್ದರೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಒಡೆಯುವುದನ್ನು ಯಾರಿಂದಲೂ ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ ನೆಲಸಮವಾದರೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ನಂಬಿರುವ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವಹಾನಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ನಷ್ಟ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳು ನಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ದುರಂತವನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ರವೀಂದ್ರ ಕುರ್ಕೆಹಳ್ಳಿ.

ಸಿ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟರಾಜು ಅಂಡ್ ಕಂಪೆನಿ

ಮೇಲುಕೋಟೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಹಾಲಿ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವ ಸಿ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟರಾಜು ಅಂಡ್ ಕಂಪೆನಿ ಮೈಸೂರು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯಯ ನಕ್ಷೆಯೇ ಬದಲಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಇದು ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೂ ಕಂಟಕವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಮಂಡ್ಯದ ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಚರಿತ್ರಾರ್ಹ "ಬೇಬಿ ಬೆಟ್ಟ" ಸರ್ವೇ ನಂ.1 ರಲ್ಲಿ 1487ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ನಲುಗಿಹೋಗಿದೆ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸಿ ಗುಂಡಾಂತರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಚಿನಕುರುಳಿ ಸರ್ವೇ ನಂ. 8 ರಲ್ಲಿ 251 ಎಕರೆ, ವನಗಾನಹಳ್ಳಿ ಸರ್ವೇ ನಂ,127 ರಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ 301 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯಿಂದ 20 ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಬನ್ನಂಗಾಡಿ, ಕಣಿವೆ ಕೊಪ್ಪಲು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹತ್ತಾರು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಸಚಿವ ಸಿ.ಎಸ್.ಪುಟ್ಟರಾಜು ಅವರೇ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ದ್ವನಿ ಎತ್ತಲು ಸಹ ಯಾರೂ ಮುಂದೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಆರೋಪ.

ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿರುವ ಬೇಬಿ ಬೆಟ್ಟ. ಇದು ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜಾಗ.
ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿರುವ ಬೇಬಿ ಬೆಟ್ಟ. ಇದು ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜಾಗ.

ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ 20 ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಲ್ಲಿಗೇರೆ, ಅಲ್ಪಹಳ್ಳಿ, ಬೇಬಿ, ಬೇಬಿ ಬೆಟ್ಟದ ಕಾವಲು, ಕಣಿವೆ ಕೊಪ್ಪಲು, ರಾಗಿಮುದ್ದನ ಹಳ್ಳಿ, ಕಟ್ಟೇರಿ, ಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ, ಚಂದ್ರೆ, ಪಾಂಡವಪುರ, ಹೊಸಬನ್ನಂಗಾಡಿ, ಚಿನಕುರಳಿ, ಹೊನೆಗಾನಹಳ್ಳಿ, ಕನಗನಹಳ್ಳಿ, ನುಗ್ಗಹಳ್ಳಿ, ಕನಗನಮರಳಿ, ಕಾಮನಾಯ್ಕನಹಳ್ಳಿ, ಮಲ್ಕೇನಹಳ್ಳಿ, ಕೆಂಚನಹಳ್ಳಿ, ಡಿಂಕಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನೀಲನಕೊಪ್ಪಲು ಗ್ರಾಮಗಳು ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಡೀಮ್ಡ್ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯೇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ರಂಗನತಿಟ್ಟು, ಯಡತಿಟ್ಟು, ಪುಟ್ಟಯ್ಯನಕೊಪ್ಪಲು, ದೇವರಾಜ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಹಾಗೂ ಮೇಲುಕೋಟೆ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿದ್ದು ಈ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವಲಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ‘ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸೂಕ್ತ ಪರವಾನಗಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯದೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ,’ ಎಂಬ ಅಂಶ ರವೀಂದ್ರ ಕಳ್ಳಹಳ್ಳಿ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಆರ್‌ಟಿಐ ಅರ್ಜಿಯಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಜನ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಎಚ್ಚರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2017 ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಕ್ರಮ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾವೇರಿ, ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಉಳಿಸಿ ಜನಾಂದೋಲನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿಕೊಂಡು ಅಕ್ರಮ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಸದಸ್ಯ ರವೀಂದ್ರ ಕಳ್ಳಹಳ್ಳಿ 2017 ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಟಿಐ ಮಾಹಿತಿ ಅನ್ವಯ ಸಿ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟರಾಜು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದೂರು ನೀಡಿದ ನಂತರ ಅವರ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕಂಪೆನಿಗೆ 40 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 48 ಜನರ ವಿರುದ್ದ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಗಣಿ ಇಲಾಖೆ, ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳು ಸುಮಾರು 195 ಜನರ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲು ಮಾಡಿದ್ದವು. ಪಾಂಡವಪುರ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯೊಂದರಲ್ಲೇ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 40 ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಸಿ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟರಾಜು ಅವರ ಕಬಂಧಬಾಹುಗಳಿಂದ ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ, ರಾಮನಗರ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಅನಾಹುತಗಳು

ಮೈಸೂರು ಮಂಡ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ರಮ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಅನಾಹುತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಪೋಟಕಗಳಿಂದ ನದಿ ಹಾಗೂ ಅಂತರ್ಜಲ ನೀರಿಗೆ ವಿಷ ಪ್ರಾಶನವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಮದ್ದೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಕ್ಕರೆ ಬೆಳ್ಳೂರು ಪಕ್ಷಧಾಮ ಹೇಳ ಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ.

ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಯೂರೇಪ್ ಖಂಡದಿಂದ ವಲಸೆ ಬರುವ ಪೆಲಿಕಾನ್, ಪೇಂಟೆಡ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಹಾಗೂ ಹೆಜ್ಜಾಲ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿವರೆಗೆ ಇಲ್ಲೆ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿ ಮರಿ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ 98 ಹೆಜ್ಜಾಲ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮೃತಪಟ್ಟಿವೆ. ಮೃತ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ವೈದ್ಯರು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಂತುಹುಳದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮೃತಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ನೀರನಲ್ಲಿ ವಿಷದ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಂತುಹುಳ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.

ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ.
ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ.

ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ಫೋಟಕದಿಂದ ಕಾವೇರಿ ವಿಷವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೊಕ್ಕರೆ ಬೆಳ್ಳೂರು ಪಕ್ಷಧಾಮ ಸಾಕ್ಷಿ ನುಡಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹದ್ದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮಕ್ಕೂ ಬಂದರೂ ಅಚ್ಚರಿ ಇಲ್ಲ ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪಕ್ಷಿ ಸಂಕುಲದ ನಾಶ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ ಕಾವೇರಿಯ ಉಪನದಿಗಳು ಒಣಗುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ವಿಷಪೂರಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ಉಪನದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ಶಿಂಷಾ ನದಿ. ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವರಾಯನದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಈ ನದಿ 221 ಕಿಮೀ ಹರಿದು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಳವಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬಳಿ ಕಾವೇರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಂಡ್ಯದ ಸುತ್ತ ಜಲಾಶಯದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಗಣಿಗಾರಿಗೆ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ನದಿ ನೀರಿಗೆ ವಿಷಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದಲೂ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2018 ನವೆಂಬರ್ 24 ರಂದು ಮದ್ದೂರು ತಾಲೂಕು ಕೊಪ್ಪ ಎನ್‌.ಎಸ್‌.ಎಲ್.ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಡಿಸ್ಟಲರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣ ಘಟಕ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣ ವಿಷ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನ ಪಾಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ ಭತ್ತ, ರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದವು. ಜಲಚರಗಳ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೂ ಕುತ್ತು ಎದುರಾಗಿತ್ತು.

ನಾಗಮಂಗಲದ ಹೊಣಕೆರೆ ಹೋಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಲೋಕಪಾವನಿಗೆ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ಜೀವನದಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇತ್ತು. ಪಾಂಡವಪುರ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳಿಗೆ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ನಿಮಿಷಾಂಬ ದೇವಾಲಯದ ಬಳಿ ಕಾವೇರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಅರಣ್ಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಣಾಮ ವರ್ಷವಿಡೀ ಬತ್ತದ ನದಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಲೋಕಪಾವನಿ ಇಂದು ಬರಿದಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬರಿದಾಗಿರುವ ಲೋಕಪಾವನಿ ನದಿ.
ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬರಿದಾಗಿರುವ ಲೋಕಪಾವನಿ ನದಿ.

ಡಿಸಿ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ಗಣಿ ಲಾಭಿ

ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಮೈಸೂರು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಕೇಂದ್ರ, ಗಣಿಗಾರಿಯಿಂದ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೆ ಆಪತ್ತಿದೆ ಹೀಗಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ 20 ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ವರದಿಯಂತೆ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯೂ ಸಹ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27, 2018ರಂದು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದರು.

ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಆದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ತಮ್ಮ ಆದೇಶವನ್ನು ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದರೆ ಭಾಗಶಃ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿದ್ದರು.

ರಾಜ್ಯದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲು ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲೇ ಸಮರ್ಥ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಅವರನ್ನು ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡಿ ಪುಣೆ ಮೂಲದ ಸಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಪಿ.ಆರ್‌.ಎಸ್(ಪುಣೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ) ಕಂಪೆನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಟ್ರಯಲ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ನಡೆಸಿ ವರದಿ ನೀಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಬೊಕ್ಕಸದಿದಂದ 19.25 ಲಕ್ಷ ಹಣವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದೆ. ಅದರಂತೆ ಜನವರಿ 27 ರಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದೆ. ಆದರೆ. ಮೈಸೂರು ಮಂಡ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನ ಈ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಜನರ ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೂ ಇಲ್ಲದೆ ಏನಿಲ್ಲ. ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲು ಇತರೆ ರಾಜ್ಯದ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ತೀರ್ಮಾನದ ಹಿಂದೆ ರಾಜ್ಯದ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವ ಪುಟ್ಟರಾಜು ಅವರ ಕೈವಾಡ ಇರುವುದು ಎಂಬ ಗುಮಾನಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪುಣೆ ಮೂಲದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲೆ ಅವರ ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ 3.5 ಕೋಟಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ವರದಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಪುಣೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡ ಅಕ್ರಮ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಗೆ ಲಾಭಿಗೆ ಮಣಿದಿದ್ದು, ಅವರು ಕೇಳಿದಂತೆ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಟ್ರಯಲ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ನಡೆಸಿ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ವರದಿ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಭಯ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಆವರಿಸಿದೆ.

ಹೀಗೆ ಒಡೆದು ಹೋಗಿತ್ತು ಮಾಚು ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಗುಜರಾತ್‌ನ ಮೋರ್ಬಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಚು ಅಣೆಕಟ್ಟು 1979 ಆಗಸ್ಟ್‌ 11 ರಂದು ಹೀಗೆ ಒಡೆದುಹೋಗಿತ್ತು. ಮೋರ್ಬಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಾರೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನೀರಿಗಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ನೀರು ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೆ ಹರಿದುಬರಲಾರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಹೊರಗಡೆ ಹರಿಯಬಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ತಾಳಲಾರದೆ 4 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಒಡೆದು ಹೋಗಿತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರೀ ದುರಂತವೇ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು.

ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಒಡೆದು ಮೋರ್ಬಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್‌ಕೋಟ್ ನ ಗ್ರಾಮಗಳು ನೆರೆಗೆ ತುತ್ತಾದವು. ಜನ-ಜಾನುವಾರುಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಹೋದರು. ಈ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 25 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸಾವು ನೋವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದವು. ಅಪರಾ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ನಷ್ಟವಾಗಿದ್ದವು. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಚು ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ದುರಂತ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಅಧ್ಯಾಯ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವೊಂದು ಸಹ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಾಳೆ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೂ ಬರುವ ಸನ್ನಿವೇಶವಿದೆ.

ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಒಡೆದು ಹೋದರೆ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಅನಾಹುತವನ್ನು ಊಹಿಸುವುದೂ ಕಷ್ಟ. ಯಾರೋ ಓರ್ವ ಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಅಕ್ರಮ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಜನರ ದುರಾಸೆಗೆ ಮಣಿದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮಾರಣ ಹೋಮಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೇಯ ಕೃತ್ಯ. ಹೀಗಾಗಿ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಸರಕಾರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕಿದೆ. ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಪೂರ್ಣ ವಿರಾಮ ಹಾಕಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕಿದೆ.