ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ನಿಜಕ್ಕೂ ಲಾಭ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಯಾರಿಗೆ?
COVER STORY

ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ನಿಜಕ್ಕೂ ಲಾಭ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಯಾರಿಗೆ?

ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಬೆಲೆ ಇಳಿಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಏರುತ್ತಿರುವ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಬೆಲೆಯಿಂದ ನಿಜಕ್ಕೂ ಲಾಭವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತೇ...?

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಬೆಲೆ ಮಿತಿ ಮೀರಿ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಹಾಗೂ ಹಲವು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಬೆಲೆಯೇನೋ ದಿನದಿನಕ್ಕೂ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಯಾರಿಗೆ?

ಲೀಟರ್‌ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಮೇಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ 9.48 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 21.48 ರೂಪಾಯಿಗೆ, ಅಂದರೆ 12 ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲಿನ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ 3.56 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 17.33 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2017ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರಕಾರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲಿನ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು ಎರಡು ರೂಪಾಯಿ ಇಳಿಕೆ ಮಾಡಿತ್ತು.

2013-14 ಮತ್ತು 2017-18ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲಿನ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಆದಾಯ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. 2016-17 ಮತ್ತು 2017-18ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ನ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕದಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಬಂದಿತ್ತು.

ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಒಟ್ಟು ವರಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್- ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲಿನ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. 2014-15ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಒಟ್ಟು ವರಮಾನದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 8ರಷ್ಟು ಆದಾಯ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕದಿಂದ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. 2016-17ರಲ್ಲಿ ಈ ಆದಾಯ ಶೇಕಡ 14.1ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. 2016-17ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಏಳನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲಿನ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕದಿಂದಲೇ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತು.

2017-18ರಲ್ಲಿ ಈ ಆದಾಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಗ್ಗಿತ್ತು. ಆ ವರ್ಷ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕದಿಂದ ಶೇಕಡ 11.8ರಷ್ಟು ಆದಾಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೂ ಹಿಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚೇ ಆಗಿತ್ತು.

ರಾಜ್ಯಗಳ ಆದಾಯದ ಪಾಲು:

ದೇಶದ 21 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಮೇಲಿನ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳ ವ್ಯಾಟ್‌ ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡ 25ರಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡ 39.12ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲಿನ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳ ವ್ಯಾಟ್‌ ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡ 20ರಷ್ಟಿದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಟ್‌ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಶೇಕಡ 28.08ರಷ್ಟಿದೆ.

2014-15 ಮತ್ತು 2017-18ರ ನಡುವೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲಿನ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳ ವ್ಯಾಟ್‌/ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡ 38ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್‌ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಏರಿಕೆಯೇನೂ ಆಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕದ ನಿಗದಿತ ದರದ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡಾವಾರು ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್‌ ವಿಧಿಸುವುದರಿಂದ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸುಂಕದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾದರೆ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳ ವ್ಯಾಟ್‌ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಟ್‌ನಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ ಶೇಕಡ 17ರಷ್ಟು. ದೆಹಲಿ, ಪುದುಚೇರಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಕ್ಕಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಟ್‌ನಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಆದಾಯ ಶೇಕಡ 17 ಮೀರಿಲ್ಲ. ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆದಾಯ ಶೇಕಡ 15ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಪೆಟ್ರೋಲ್- ಡೀಸೆಲ್‌ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳ ಆದಾಯವೇನೋ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ. ಕಚ್ಚಾತೈಲದ ಬೆಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ ನಿಗದಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಕೇಂದ್ರದ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ ಹಾಗೂ ಡೀಲರ್‌ ಕಮಿಷನ್‌ ಬಿಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾತೈಲದ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಟ್‌ ವಿದಿಸುವುದರಿಂದ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಏರಿಕೆಯೇನೂ ಆಗದು. ಆದರೆ, ಕಚ್ಚಾತೈಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ- ಇಳಿಕೆಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಟ್‌ ಆದಾಯದಲ್ಲೂ ಏರಿಳಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌- ಡೀಸೆಲ್‌ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಲಾಭವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೇ.