ರೈತರ ಸಾಲಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಗಾಳ; 615 ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ 58,561 ಕೋಟಿ ಕೃಷಿ ಸಾಲ!
COVER STORY

ರೈತರ ಸಾಲಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಗಾಳ; 615 ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ 58,561 ಕೋಟಿ ಕೃಷಿ ಸಾಲ!

ರೈತರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲಗಳು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕುಳಗಳ ಪಾಲುಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ‘ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌’ನಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಆರ್‌ಟಿಐ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಸಾಲ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಸರಕಾರಗಳು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಘೋಷಣೆ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ‘ಮಹದುಪಕಾರ’ವನ್ನು ಹಾಡಿ ಹೊಗಳುವ ಕೆಲಸಗಳು ಚಾಲ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಾಲಗಳು ಯಾರನ್ನು ಹೋಗಿ ತಲುಪುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಹೊರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದೆ ‘ದಿ ವೈರ್‌’ನ ಈ ವರದಿ.

ರೈತರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲಗಳು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕುಳಗಳ ಪಾಲುಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ‘ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌’ನಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಆರ್‌ಟಿಐ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ 2016ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 615 ಜನರು 58,561 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೊತ್ತದ ಕೃಷಿ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಸರಾಸರಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ 95 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ!

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಸಾಲಗಳು ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸದ್ಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಕೃಷಿ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡ 4ರ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಬಡ ರೈತರಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಲಿ ಎಂಬ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ಇಂಥಹದ್ದೊಂದು ಸಾಲ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಡ್ಡಿಯ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸರಕಾರವೇ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಸಾಲಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಪಾಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕೃಷಿ ಸಾಲದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಇವರುಗಳು ನೈಜ ಕೃಷಿಕರ ಸಾಲವನ್ನು ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿರುವ ‘ರೈತು ಸ್ವರಾಜ್ಯ ವೇದಿಕಾ’ದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕಿರಣ್‌ ಕುಮಾರ್‌ ವೀಸ, “ಹಲವು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕೃಷಿ ಸಾಲದ ಕೆಟಗರಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ‘ರಿಲಯನ್ಸ್‌ ಫ್ರೆಷ್‌’ ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಗೋಡೌನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,” ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 18ನ್ನು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದೂ “ಸಮಸ್ಯೆ ಏನೆಂದರೆ ಕೃಷಿ ಸಾಲದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೃಷಿಗರಿಗೆ ಸಾಲಗಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕಿರಣ್‌ ಕುಮಾರ್.

ಈ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಎಸ್‌ಬಿಐನ ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲೂ ರಾಜ್ಯವಾರು ನೀಡಿರುವ ಕೃಷಿ ಸಾಲದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಆರ್‌ಟಿಐ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈ ಝೋನ್‌ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ್ದು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಮೂವರಿಗೆ 29.95 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಸರಾಸರಿ 10 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಈ ಪ್ರಭೂತಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಈ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕಿಡಿಕಾರಿರುವ ಕೃಷಿ ತಜ್ಞ ದೇವೇಂದ್ರ ಶರ್ಮಾ, “100 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಇವರುಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರು? ರೈತರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಿದ್ದು ಯಾಕೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದರ ಹಿಂದೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಜಾಣ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಒಂದೊಮ್ಮೆ 100 ಕೋಟಿ ಸಾಲ ನೀಡಬೇಕಿದ್ದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ದೊಡ್ಡ ಹಿಡುವಳಿಯ 200 ಜನರಾದರೂ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತವರು ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ 100 ಕೋಟಿ ರೂ. ಸಾಲವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದರೆ ತಮ್ಮ ಶೇಕಡಾ 18 ಗುರಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.

ಪರಿಣಾಮ ಸರಕಾರಗಳು ಬೃಹತ್‌ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲವನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟರೂ ಅದು ಅವರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ. 2014-15ರಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 8.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲವನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. 2018-19ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 11 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೊಂದು ಏರಿಕೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲನ್ನು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಆರ್‌ಬಿಐ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.

ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರೈತರ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಪಂಗನಾಮ:

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮೂರು ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಸಾಲ, ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗೋಡೌನ್‌ ಮತ್ತು ಶೀತಲ ಘಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ 100 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇನ್ನು ಕೃಷಿ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳು, ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಕೃಷಿ ಬೆಂಬಲಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ 100 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

2007 ರಿಂದ 2016 ರವರೆಗೆ ನೀಡಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಕೃಷಿ ಸಾಲಗಳು.
2007 ರಿಂದ 2016 ರವರೆಗೆ ನೀಡಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಕೃಷಿ ಸಾಲಗಳು.
ಮೂಲ: ಆರ್‌ಬಿಐ

ಇದನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲವನ್ನು ಸೋಕಾಲ್ಡ್ ‘ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌’ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2009 ರವರೆಗೆ 40 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಆಸುಪಾಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣ 2010ರ ನಂತರ 60 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಸಮೀಪ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ 2011ರಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 64,137 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು 809 ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 2016ಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಸರಾಸರಿ ಸಾಲ ಪ್ರಮಾಣ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು 615 ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ 95.2 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯಂತೆ ಸಾಲ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ರೀತಿ ಕೃಷಿಕರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ರೈತರ ಪಾಲಿನ ಮೊತ್ತ ಅನ್ಯರ ಪಾಲಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಜ್ಞರು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ದೇವೇಂದ್ರ ಶರ್ಮ. ರೈತರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಿ ಅನ್ಯಾಯವೆಸಗಬಾರದು. ‘ಹೀಗೊಂದು ಸಲಹೆಯನ್ನು ನಾನು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಅವರು.

ಕೃಪೆ: ದಿ ವೈರ್‌