ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲ ಇವು ಡೈರಿಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು; ತಳಿ ಸಂವರ್ಧನೆ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ
COVER STORY

ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲ ಇವು ಡೈರಿಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು; ತಳಿ ಸಂವರ್ಧನೆ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ

ಅಶಕ್ತ, ಮುದಿ ಹಸುಗಳನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ಅವಕ್ಕೆ ಹೋರಿ ಕೊಡಿಸಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ಗೋಶಾಲೆಗಳ ಬಣ್ಣವನ್ನು FIAPO ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿ ಬಯಲು ಮಾಡಿದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಿಂದೂಗಳು ‘ಮಾತೆ’ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುವ ಗೋವುಗಳು ಮುದಿಯಾದಾಗ ಅಥವಾ ಅನಾಥವಾದಾಗ ಅವುಗಳಿಗೆ ನೀರು ನೆರಳು ಒದಗಿಸುವುದು ಗೋಶಾಲೆಗಳ ಕೆಲಸ. ಆದರೆ, ದೇಶದ ಹಲವು ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಈ ಹಸುಗಳಿಗೂ ಹೋರಿ ಕೊಡಿಸಿ ಡೈರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವಂತೆ ಹಾಲು, ಮಾಂಸದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಗೋವುಗಳ ಅನಾಥಾಶ್ರಮ, ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳೆನಿಸಿರುವ ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳು ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ನೀವು ಅಂದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಸುಳ್ಳು. ಏಕೆಂದರೆ ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು, ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಹಸು- ಕರುಗಳು ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಸುದ್ದಿಗಳು ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ವರದಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಗೋಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸುದ್ದಿಗಳಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇಂಥ ಬಡಕಲು, ಮುದಿ ಹಸುಗಳನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ಅವಕ್ಕೆ ಹೋರಿ ಕೊಡಿಸಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ಗೋಶಾಲೆಗಳ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ (FIAPO) ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿ ಬಯಲು ಮಾಡಿದೆ.

ವಯಸ್ಸಾದ ಗೋವುಗಳು ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ‘ಉತ್ಪಾದನೆ’ ಇಲ್ಲದೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಇಂದು ಡೈರಿಗಳಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ವರದಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಹಸುಗಳಿಂದ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಕ್ರಮ ಡೈರಿಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಹೋರಿ ಕೊಡಿಸಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಕ್ಕೂಟವು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಭಾರತದ 17 ರಾಜ್ಯಗಳ 179 ಗೋಶಾಲೆಗಳ ಪೈಕಿ 154 (ಶೇಕಡ 86ರಷ್ಟು) ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಹೀಗೆ ಅಕ್ರಮ ಡೈರಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5000 ಗೋಶಾಲೆಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಗೋಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸರಕಾರವೇ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಗೋಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮಠಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ ದಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಹಲವು ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಸರಕಾರದಿಂದ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

“ದೇಶದ ಈ 154 ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಶಕ್ತ ಗೋವುಗಳಿಂದ ಹಾಲು ಹಾಗೂ ಮಾಂಸ ಉತ್ಪಾದನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಈ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ಗೋಶಾಲೆಗಳ ಪೈಕಿ 145 ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಸರಕಾರದ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ಗೋಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಸೊರಗುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಸಗಣಿಯನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ವರದಿ.

“ಹಲವು ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಹೋರಿ ಕೊಡಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅಪರೂಪದ ತಳಿಗಳ ಸಂವರ್ಧನೆ ಹಾಗೂ ತಳಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹಲವು ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಿ ಕೊಡಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಯ ಹೋರಿಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಕರುಗಳು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಕೆಯಾದರೆ, ಗಂಡು ಕರುಗಳು ಕಸಾಯಿಖಾನೆ ಸೇರುತ್ತಿವೆ” ಎಂದು ಒಕ್ಕೂಟದ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಾಂತ್‌ ವಿಶ್ವನಾಥ್‌ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

“ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ 800 ಗೋವುಗಳಿದ್ದು, ಈ ಗೋಶಾಲೆ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದಂತೆ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಶಕ್ತ ಗೋವುಗಳು, ಗಂಡು ಕರುಗಳು, ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಟ್ರಕ್‌, ರೈಲು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಶಾಲೆಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ತಂದ ಕೆಲವು ಗೋವುಗಳು ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜತೆಗೆ ಪ್ರತಿವಾರವೂ ಇಂತಿಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದು ನಡೆದಿದೆ” ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳಿರುವುದು, ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುವುದು ಈ ಗೋಶಾಲೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂಥ ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ಗೋಶಾಲೆಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇಕಡ 66ರಷ್ಟು ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರುಗಳನ್ನು ತಾಯಿ ಹಸುಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗೋಶಾಲೆಗೆ ಬರುವ ಹಾಗೂ ಹೋಗುವ ಗೋವುಗಳನ್ನು ವಾಹನಗಳಿಂದ ಇಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ಹತ್ತಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ರೋಪ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ವಾಹನ ಹತ್ತಿ, ಇಳಿಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳು ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳ ಹಿಂಗಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.

“ಹಲವು ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳು ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಗೋಶಾಲೆಗಳು ತಾವು ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಎಂಬುದನ್ನೇ ಮರೆತಂತೆ ಡೈರಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಗೋವುಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ನರಕವಾಗಿವೆ” ಎಂದು ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ವರ್ದಾ ಮೆಹರೋತ್ರಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಗೋಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಸಗಣಿ, ಗಂಜಲಗಳನ್ನು ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಆದಾಯ ಮೂಲವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬಹುತೇಕ ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಗೋವುಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾತನಾಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.