ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ‘ಗೌಡ’ರ ಸಂಖ್ಯೆ; ಹೀಗೊಂದು ‘ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ ಜಾತಿ’ ಸಮೀಕ್ಷೆ...
COVER STORY

ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ‘ಗೌಡ’ರ ಸಂಖ್ಯೆ; ಹೀಗೊಂದು ‘ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ ಜಾತಿ’ ಸಮೀಕ್ಷೆ...

ಜಾತಿ ಎಂಬ ವಿಷಜಂತು ನಗರಗಳನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯ ಸ್ವರೂಪಗಳೇ ಬೇರೆಯಾಗಿವೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜಾತಿಯ ಕೆಲವು ಮುಖಗಳನ್ನು ತೋರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಲ್ಲಿದೆ...

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೋದವರೊಬ್ಬರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಮನೆ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಹಸವೇ ಆಗಿತ್ತು. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತರು, ಮುಸ್ಲಿಮರಾದಿಯಾಗಿ ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ಗಳಿಗೆ ಮನೆ ಸಿಗುವುದು ಸುಲಭವೇನಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಜನರಿಗೆ ಜಾತಿ ಹೆಸರು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ತಾಕಲಾಟವೊಂದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಹುತೇಕ ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ಗಳನ್ನು ಗೌಡರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ!

ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಂತೆ ನೂರಾರು ಜಾತಿಗಳ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಕೇರಿಗಳಿವೆ. ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹಳ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಒಡೆದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಬಹುತೇಕ ಬಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೌಡರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ವಕ್ಕಲಿಗರಲ್ಲದವರೂ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೌಡರಾಗುವ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಈಗಿನಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳು ಸಿಗುವುದೂ ಆಗ ಕಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗೆಲ್ಲಾ ಮನೆ ಕೊಡುವಾಗ ವೆಜ್‌- ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ ವರ್ಗೀಕರಣವಷ್ಟೇ ಸಾಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ದಿನ ಕಳೆಯುತ್ತಾ ವೆಜ್‌, ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ವರ್ಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ. ವೆಜ್‌ ಆದರೆ ಯಾವ ಜಾತಿ, ಅದರೊಳಗೆ ಯಾವ ಪಂಗಡ, ಪಂಗಡದೊಳಗೆ ಯಾವ ಪಂಥ - ಹೀಗೆ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿಯೇ ಮನೆ ಕೊಡುವುದು ಈಗ ರೂಢಿ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ ಆದರೆ ಯಾವ ಜಾತಿ, ಆ ಜಾತಿಯೊಳಗೆ ಯಾವ ದೇವರ ಒಕ್ಕಲು, ಯಾವ ಬೆಡಗು ಎಂದು ಸೋಸುವುದು ಮನೆ ಮಾಲೀಕರ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯದಂತಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನ ತಮ್ಮನ್ನು ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ ಬಹುತೇಕರು ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯನ್ನು ಗೌಡ ಎಂದೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಣ್ಣ ಜಾತಿಗಳ ಜನಕ್ಕೆ ಈ ಗೌಡಿಕೆ ಈಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

“ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ಜಾತಿ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಪಮಾನ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು ಸಾಕಾಗಿದೆ. ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಬಂದ ಮೇಲೂ ಯಾಕೆ ಅಪಮಾನ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೇ ಗೌಡ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಈಗ ಅನಿವಾರ್ಯ. ನಿಜ ಹೇಳಿ ಮತ್ತದೇ ಅಪಮಾನದ ಕೂಪಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು” ಎಂಬುದು ಯಶವಂತಪುರದ ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ ಒಬ್ಬರ ಬೇಸರದ ಮಾತು.

ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸುವುದು ಬೇಡ ಎಂದೇ ಮಾತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಅಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಕೆಲಸಕ್ಕೆಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುವಾಗ ಹಾಗೂ ಮನೆ ಹುಡುಕುವಾಗ ಅನುಭವಿಸಿದ ಅಪಮಾನವೇ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದರು.

“ದಲಿತರಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಗೆ ತಕ್ಕ ಕೆಲಸ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ. ನಾನು ಬಿ.ಕಾಂ ಓದಿದ್ದರೂ ಮೊದಲು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಆಫೀಸ್‌ ಬಾಯ್‌ ಕೆಲಸ. ಜಾತಿ ಮುಚ್ಚಿಡಬಾರದೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ನಿಜವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಜಾತಿ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು” ಎಂದು ಬೇಸರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಅವರು.

ಜಾತಿ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನೆ ಸಿಗದೆ ಹಲವು ವರ್ಷ ಕೊಳೆಗೇರಿಯ ಸಣ್ಣ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಹೊಸ ಮನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿಯೂ ಯಾರ ಬಳಿಯೂ ಜಾತಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. “ಜಾತಿ ಕೇಳಿದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಗೌಡ ಎಂದೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ” ಎನ್ನುವ ಅವರು ಜಾತಿಯ ಗುಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದಿರುವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಅವರಿಗೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿದೆ, ಹೊಸ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯೂ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ, ಸದ್ಯ ಒಂಟಿಯಾಗಿರುವ ಅವರು ಮುಂದೆ ಮದುವೆ, ಹೆಂಡತಿಯ ಜಾತಿ, ಮಕ್ಕಳ ಜಾತಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅವರ ಬಳಿ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯಕ್ಕಂತೂ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅವರು ಜಾತಿಯ ನಾಳಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಚಿಸಿಲ್ಲ.

ಇದು ಇವರೊಬ್ಬರ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುತೇಕ ನಗರ, ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ಗಳ ಕಥೆ. ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅಪಮಾನ ಅನುಭವಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಬಹುತೇಕರು ತಮ್ಮನ್ನು ಗೌಡರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಾತಿಯ ಗುಟ್ಟು ಒಡೆಯುವವರೆಗೂ ಅವರಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ.

“ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ಬೇರೆ ಜಾತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಸುಳ್ಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಹೆಣಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಜಾತಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಮನೆ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಜೀವನವಿಡೀ ಸುಳ್ಳನ್ನೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮೈಸೂರಿನ ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ ಒಬ್ಬರು.

“ಕೆಳ ಜಾತಿಯ ಜನಕ್ಕೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಮನೆ ಪಡೆಯುವ ಬದಲು ನಮ್ಮ ಜಾತಿಗೂ ಮನೆ ಕೊಡುವವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಪಮಾನ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು, ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಅಸ್ಮಿತೆ, ನಮ್ಮತನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಸಾಧಿಸುವುದೇನಿದೆ. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಮಾಜವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕೆಳ ಜಾತಿಯ ಜನ ಕಲಿಯಬೇಕು” ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಇನ್ನು ಕಲಬುರ್ಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಾನ್‌ ವೆಜ್‌ ಒಬ್ಬರು ಕೂಡಾ ಮನೆ ಹುಡುಕಲು ಹಾಗೂ ಜಾತಿ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಅಪಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಹೇಗೆ ಅಂತರ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಿಟ್ಟು ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿತ್ತು.

“ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಸ್ವೀಟ್‌ ಕೊಟ್ಟರೂ ಕೆಲವರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹೋಟೆಲ್‌ಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೋದರೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಮುಟ್ಟಿದ ನೀರಿನ ಮಗ್‌ ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಬೈಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹಿಂದೆ ಕೂತರೂ ನನ್ನಿಂದ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಬೈಕ್‌ ಹತ್ತಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೇ ಬೈಕ್‌ನಿಂದ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.

ಜಾತಿಯಿಂದಾಗುವ ಅಪಮಾನದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಕರು ಜಾತಿಯನ್ನು ಮರೆ ಮಾಚುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವರು ಜಾತಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಂತರ ಅನುಭವಿಸಿ ರೋಸಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ ಫೋಟೊ, ಪುಸ್ತಕ ಇದ್ದರೂ ದಲಿತರೆಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಸಮಾಜದ ನಡುವೆ ಬಹುತೇಕ ತಳ ಸಮುದಾಯ ಜನ ಈಗ ಗೌಡರಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.