‘ಜನ, ಜನ, ಜನ’: ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾಸ್ಫೋಟ; ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಒಳನೋಟ
COVER STORY

‘ಜನ, ಜನ, ಜನ’: ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾಸ್ಫೋಟ; ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಒಳನೋಟ

ಬೆಂಗಳೂರು ಮೇರೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಲಸೆ ಬರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಹೀಗೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ 2031ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 2 ಕೋಟಿ ದಾಟಲಿದೆ.

ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ‘ಭಾರ’ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. 2011ರ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ 96 ಲಕ್ಷದಷ್ಟಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 2031ರ ವೇಳೆಗೆ 2 ಕೋಟಿ ದಾಟುವ ಅಂದಾಜಿದೆ.

ಈ ಅಂದಾಜು ನೀಡಿರುವುದು ಯಾವುದೋ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸರಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಬಿಡಿಎ). ಬಿಡಿಎ ‘ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಹಾಯೋಜನೆ-2031’ರ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಒಂದು ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಲಿದೆ.

2011ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 96, 21,551. ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,196 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. 800 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಈಗ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಿಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. 90ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 2011ರ ವೇಳೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ 7 ನಗರ ಸಭೆ, 1 ಪಟ್ಟಣ ಸಭೆ ಹಾಗೂ 111 ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿ 2007ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಬೃಹತ್‌’ ಆದ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಇದೆ. 2011ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 85 ಲಕ್ಷ. ಬಿಬಿಎಂಪಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರದಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಮತದಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ 91 ಲಕ್ಷ:

2018ರ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 91,13,095. ಇದು 18 ದಾಟಿದ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರಿದವರ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆ. ಅಂದರೆ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಸರು ಸೇರಿಲ್ಲದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿಯೇ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹತ್ತಿರತ್ತಿರ 1 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದೆ. ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಈಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1 ಕೋಟಿ 20 ಲಕ್ಷ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗಲು 2021ರ ಜನಗಣತಿವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು.

ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರಗಳ ಪೈಕಿ ದೆಹಲಿ, ಮುಂಬೈ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಾಗಾಲೋಟ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಿಂದ ವಲಸೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಹೋಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಸುಮಾರು 1 ಲಕ್ಷ ಎಂಬ ಅಂದಾಜಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜತೆಗೆ ಬಂದು ಹೋಗುವವರಿಗೆ ನೀರು, ಆಹಾರ, ಸಾರಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸಬೇಕಾದ ಜಬಾಬ್ದಾರಿ ಸರಕಾರದ ಮೇಲಿದೆ. ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗುವ ಜನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದಕ್ಕೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಜತೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಏನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು, ಬೆಂಗಳೂರು ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಕಡೆಗೂ ಸರಕಾರ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಿದೆ ಎಂಬುದು ನಗರ ಯೋಜನಾತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಅರಸಿ ಬಂದ ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸರಕಾರಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದ್ದವು. ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದ್ದವು. ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಯಾವ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮುಂಬೈನಂತೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದಿಮೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಲಸೆ ಬರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರೊ. ಎಂ.ಎಸ್‌. ಶ್ರೀರಾಮ್, ಯೋಜನಾ ತಜ್ಞ

“ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ಭಾಗ ಎಂದು ನೋಡಿದ್ದರೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂದು ಈ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅತಂತ್ರದ ನಗರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಜೆಟ್‌ ಆದರೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿಗೇ ಒಂದು ಬಜೆಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಜನ ವಲಸೆ ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸರಕಾರ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿ, ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಹಸಿರು ಉಸಿರು ಸಂಘಟನೆಯ ವಿನಯ್‌ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್‌.

“ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರದೇಶವಾರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಸರಕಾರಗಳು ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಂಗಳೂರು ಕರ್ನಾಟಕ, ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಕರ್ನಾಟಕ, ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶ – ಹೀಗೆ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಆಯಾ ಭಾಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರೆ ವಲಸೆ ಸಮಸ್ಯೆ ತಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು” ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಲವಿಲ್ಲ:

ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಬಿಎಂಆರ್‌ಡಿಎ) ಇದ್ದರೂ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸರಕಾರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೂಡಾ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತಜ್ಞ ಅಶ್ವಿನ್‌ ಮಹೇಶ್‌.

“ಸರಕಾರ ಬಿಎಂಆರ್‌ಡಿಎ ಅನ್ನು ಒಂದು ಬಲವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಒಂದು ನಗರವಾಗಿ ನೋಡದೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಪನಗರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕಿದೆ. ಹೊಸಕೋಟೆ, ನೆಲಮಂಗಲ, ದೇವನಹಳ್ಳಿ, ಕನಕಪುರ – ಹೀಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಹೊರ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಸರಕಾರ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು” ಎಂಬುದು ಅವರ ಮಾತು.

“ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಮಹಾಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು ಬಿಡಿಎ. ಬಿಡಿಎ ಬಡಾವಣೆ, ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರು, ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಬಡಾವಣೆಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವ ಬದಲು ಉಪ ನಗರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸರಕಾರ ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ವಾರ್ಡ್‌ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಘಗಳ ಸಲಹೆ ಪಡೆದು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು” ಎಂಬುದು ಅವರ ಸಲಹೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರ ಮುಂದಾಗಬೇಕು. ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಹೇಗೆಂದರೆ ಹಾಗೆ ಬೆಳೆಯಲು ಬಿಟ್ಟು ಮುಂದೆ ಜನರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸಲು ಹೆಣಗುವ ಬದಲು ಈಗಿನಿಂದಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರಕಾರ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ತೋರಿದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಿತಿ ಮೀರದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿಗಳಿಗೆ ಏರುತ್ತಲೇ ಹೋಗಬಹುದು.