ವಿಕೃತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅತಿರೇಕ: ಇಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಪ್ರಸಾದ್; ಅಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಸಾ ಕೃಷ್ಣ...
COVER STORY

ವಿಕೃತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅತಿರೇಕ: ಇಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಪ್ರಸಾದ್; ಅಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಸಾ ಕೃಷ್ಣ...

ಅತಿರೇಕ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಮೂಲು ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ. ವಿಕೃತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಅದು ವೈರಲ್‌ ಆಗಲು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕಾಲದ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೂ ಕಾರಣ.

ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಎಲ್ಲರ ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಾಗಿರುವ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ದಿನ ಬೆಳಗಾಗುವುದರೊಳಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌, ಟ್ವಿಟರ್‌, ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್‌, ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳೇ ಹೊಸ ವೇದಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಡಿದವರನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಹಾಡಿದವರ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆ ತುಳಸಿ ಪ್ರಸಾದ್‌.

ಹಾಗೆಯೇ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಚಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದು ಅಥವಾ ವೈರಲ್‌ ಆಗುವುದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಕೃತಿ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ನಡೆಗಳೇ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ತೆಲಂಗಾಣದ ಬುಸ್ಸಾ ಕೃಷ್ಣ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಟ್ರಂಪ್‌ ಭಾವಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಜನರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾದಾಗಿನಿಂದ ಇಂಥ ವಿಕೃತಿ, ವಿಚಿತ್ರ, ಕುಖ್ಯಾತಿಯ ಮುಖಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜನ ಇವರನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಇಂಥವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ ಅಥವಾ ಕುಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ ಮುಖಗಳು ಕೇವಲ ಅದಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಟಿವಿಗಳ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಷೋಗಳಿಗೆ, ನ್ಯೂಸ್‌ ಚಾನಲ್‌ಗಳ ಸ್ಲಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಇಂಥವರೂ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಮುಖಗಳೇ. ಹೀಗಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಕೃತಿ ಮೆರಯಲು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೂ ಇಂಥವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಥಮ್‌, ಹುಚ್ಚ ವೆಂಕಟ್‌ ಥರದವರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಡಿಂಕ್‌ಚಾಕ್‌ ಪೂಜಾ, ತುಳಸಿ ಪ್ರಸಾದ್, ಬುಸ್ಸಾ ಕೃಷ್ಣ ವರೆಗೂ ವಿಕೃತಿ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸರಕಾಗಿದೆ. ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಇತರರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದು ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಬಲ್ಲದು.

ವಿಕೃತಿಯ ಹಿಂದಿನ ‘ಜಾಣತನ’:

ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕೃತಿಯೂ ಒಂದು. ಖ್ಯಾತಿಯಂತೆ ಕುಖ್ಯಾತಿಯೂ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ವಿಕೃತಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ವಿಕೃತಿಯ ಹಿಂದೆ ಜಾಣತನವೂ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮಾತು.

“ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರುವ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಬೇಕೆಂಬುದು ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಜ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರಮ ಅಗತ್ಯ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮ, ಸಮಯವನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರು ಅಥವಾ ಬೇಗನೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಬೇಕು ಎನ್ನುವವರು ವಾಮ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಅ. ಶ್ರೀಧರ್.

“ವಿಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂಥ ಜನರು ಹಿಂದೆಯೂ ಇದ್ದರು. ಆಗ ಅವರ ವಿಕೃತಿಗೆ ಅವರ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಜನರಷ್ಟೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಎಲ್ಲರ ಕೈಗೂ ಸಿಕ್ಕ ಬಳಿಕ ಇಂಥ ವಿಕೃತಿ ಹರಡಲು ಒಂದು ವೇದಿಕೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಹಿಂದೆ ಈ ರೀತಿ ವಿಕೃತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಂಥ ವೇದಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕೃತಿ ವೈರಲ್‌ ಆಗುವುದು ಸುಲಭ” ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

“ವಿಕೃತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಗಳಷ್ಟೆ. ತಮ್ಮ ವಿಕೃತಿಯಿಂದ ಜನ ತಮ್ಮತ್ತ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾದಾಗ ಅದನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಜಾಣತನ ಇಂಥವರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ವೇದಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಾಗೆಲ್ಲಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಇಂಥವರಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ದುರಂತ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.

ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಸೇವಾದಾರರಿಗೆ ಲಾಭ:

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಕೃತಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಆ ವಿಕೃತಿ ವೈರಲ್‌ ಆಗುವುದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಂಪನಿಗಳು. ಈ ನಡುವೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌, ಟ್ವಿಟರ್‌ ತರಹದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ವೇದಿಕೆಗಳು ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮೂಲಕ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

“ಯಾವ ವಿಷಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ವೈರಲ್‌ ಆದರೂ ಅದರ ಅಂತಿಮ ಲಾಭ ಆಗುವುದು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಸೇವಾದಾರ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ. ಏರ್‌ಟೆಲ್‌, ಜಿಯೊ, ವೊಡಾಫೋನ್‌ ಜಿದ್ದಿಗೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ಈಗ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿವೆ. ಜನ ದಿನಕ್ಕೆ ಎಂಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಇಂದು ಜಿಬಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಏನೇ ವೈರಲ್‌ ಆದರು ಅದು ಈ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಲಾಭ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಪ್ರೊ‍ಫೇಷನಲ್‌ ಹ್ಯಾಕರ್‌ ಒಬ್ಬರು.

“ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಸೇವಾದಾರ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಲಾಭವಾಗುವ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌, ಟ್ವಿಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌, ಟ್ವಿಟರ್‌ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಅವರು ಹರಿಬಿಡುವ ಜಾಹೀರಾತೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಜಾಹೀರಾತೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಜಾಹೀರಾತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಿರುವ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಇವರಿಗೆ ಹಣ ಸಂದಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ” ಎಂಬುದು ಅವರ ಮಾತು.

“ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಡಿರುವ ಇಲ್ಲವೇ ತಮ್ಮ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ವೀಕ್ಷಕರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ವೈರಲ್‌ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಅವರಿಂಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೀಕ್ಷಕರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ವೈರಲ್‌ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಗುವುದು ಜನರ ಮನೋಭಾವ. ಇದರ ಲಾಭ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಸೇವಾದಾರ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಯಾ ಚಾನೆಲ್‌ನವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದುಡ್ಡು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ತೆರೆಯ ಮುಂದೆ ಕಾಣುವ ವೈರಲ್‌ ಕಂಟೆಂಟ್‌ಗಿಂತ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಸೇವಾದಾರ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಪೋರ್ನ್‌ ವಿಡಿಯೊಗಳು” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್‌ ಆದ ಮುಖಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಷೋಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತಿರುವ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳು ಇಂಥವರ ಹೆಚ್ಚಾಟಗಳಿಗೆ ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲೂ ವೇದಿಕೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಿಕೃತಿಯ ಕುಖ್ಯಾತಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಎಂಬುದು ಕೂಡಾ ಸತ್ಯ.

ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಇಂಥ ಹುಚ್ಚಾಟಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಜನ ನೋಡಿ ನಕ್ಕು ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈಗ ಅಂಥ ಹುಚ್ಚಾಟಕ್ಕೆ ಹಲವರ ವಿರೋಧದ ಮಧ್ಯೆ ಕೆಲವರ ಸಮ್ಮತಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕಾಲದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಮನಸ್ಥಿಯನ್ನೂ ತೋರುತ್ತದೆ.